De Schatkamer

2e zondag door het jaar

19 januari 2020


Jesaja 49, 3, 5-6

Psalm 40, 2en 4ab, 7-8a, 8b-9, 10

1 Korintiërs 1, 1-3

Johannes 1, 14a, 12b

Johannes 1, 29-34


‘Genade en vrede voor u vanwege God onze Vader en de Heer Jezus Christus!’ Deze liturgische groet waarmee de voorganger de aanwezige gemeenschap bij het begin van de Eucharistie omarmt, citeert uit het begin van Paulus’ brief aan de christenen van Korinte. Tot de achtste zondag is de tweede lezing telkens genomen uit deze brief. Vandaag klinkt heel passend de begroeting. Deze eerste ‘groene zondag’ functioneert immers als startschot. Vanaf volgende week treden we binnen in de dynamiek van het liturgische A-jaar dat het Matteüsevangelie centraal stelt. Zondag na zondag zullen we de eigenheid van het eerste evangelie verder ontdekken en er mee in dialoog treden.

Als een presentator die een belangrijke gast aankondigt, zo klinkt Johannes de Doper in de evangelietekst uit het eerste hoofdstuk van Johannes. Wie de centrale gast reeds kennen, worden eraan herinnerd voor wie ze precies zijn samengekomen. Wie hem nog niet kennen, krijgen een eerste impressie over de persoon die ze mogen verwachten. Twee algemene kenmerken vallen op in de aankondiging van Johannes: mysterie en grootsheid. Op suggestieve manier drukt hij over Jezus uit dat we Hem nooit helemaal zullen vatten maar dat we er zeker van mogen zijn dat Hij de moeite waard zal blijken. Ook in Johannes’ tijd moet het raar geklonken hebben: ‘Achter mij komt een man die vóór mij is’. De Doper schakelt over van een chronologische volgorde naar een rangorde van belangrijkheid. ‘Ook ik kende Hem niet’, zegt Johannes en hij geeft vervolgens aan dat zijn eigen zending helemaal om Jezus draait. ‘Ook ik kende Hem niet,’ herhaalt hij terwijl hij getuigenis aflegt over wat hij gezien en gehoord heeft: Gods Geest die over Jezus neerdaalt om mensen te dopen met die Heilige Geest. ‘Deze is de Zoon van God’, getuigt de Doper en zo wordt hij iemand die het licht van Christus tot bij mensen brengt.

Precies dat is de roeping van Israël, lezen we bij de profeet Jesaja. God zendt zijn dienaar om zijn heil te verspreiden. In eerste instantie richt God deze blijde boodschap tot het volk Israël. Het Godsvolk moet gered worden en teruggebracht naar God. Maar de profetie gaat verder. Niet de redding van Israël alleen staat op het spel. Alle anderen komen ook in Gods vizier. ‘Ik maak u nu ook tot een licht voor de heidenen.’ De hele mensheid mag uitkijken naar redding: Gods heil zal tot de grenzen der aarde gaan. Het Hebreeuwse woord voor ‘mijn heil’ klinkt ongeveer als volgt: ‘Jeshu’ati’. Hoor je zijn Naam in deze zin? De dienaar van God brengt Jezus tot bij de mensen. Jesaja’s teksten over de dienaar van de Heer zijn niet eenduidig. Wie bedoelt Jesaja als hij het over de dienaar heeft? Gaat het over een profeet uit het volk Israël, Jesaja zelf misschien? Of spreekt hij over het volk in zijn geheel? Of kijkt hij vooruit naar een toekomstige Godsman? Op deze eerste ‘groene zondag’ mag het volstaan om ons open te stellen voor de beweging die God maakt, ongeacht via welk medium. Zowel Johannes de Doper als Jesaja’s dienaar van God hebben de roeping om Gods reddende aanwezigheid tot bij mensen te brengen. Natuurlijk mag ook Paulus niet ontbreken in dit rijtje. Hij noemt zich: ‘door Gods wil geroepen tot apostel van Christus Jezus.’ Als zendeling van Jezus heeft hij zijn levensmissie gevonden: de genade en vrede van Christus tot bij de volken brengen. Matteüs zal het in de loop van dit liturgische jaar talloze malen verwoorden zoals klinkt in het vers voor het evangelie: ‘Gezegend zijt Gij, Vader van hemel en aarde omdat Gij de geheimen van het koninkrijk aan kinderen geopenbaard hebt’.

In de antwoordpsalm horen we de grondhouding van al deze missionarissen: ‘Zie ik kom, Heer, om uw wil te doen’. Psalm 40 is een bede van iemand die zijn leven heeft gegeven aan de predicatie, de verkondiging en de voorzang. Antwoordend op de eerste lezing plaatsen we ons in deze positie. Gaan jij en ik vanuit diezelfde hoop en datzelfde vertrouwen op pad om Gods wil te doen? Hebben ook wij een profetische of apostolische roeping? Misschien zijn er wel mensen in jouw gemeenschap die een woord van bemoediging of aansporing nodig hebben. Op wie kunnen we vandaag rekenen om gerechtigheid te prediken en om ervoor te zorgen dat Gods gunsten niet geheim gehouden worden? Heb jij het al ondervonden dat de grootste vreugde is Gods wil te doen? Maar deze oproep is niet de focus van deze zondag. Vandaag horen we bij de gelukkigen die een dienaar Gods ontmoeten. Hij wijst ons naar het heil, Jeshu’ati, Gods gelaat in deze wereld. Luister. Zie. Hier komt ‘het Lam Gods dat de zonde van de wereld wegneemt’. Heer, ik ben niet waardig dat Gij tot mij komt, maar spreek en ik zal gezond worden…

kathedraal Antwerpen  -  Groenplaats 21  -  2000 Antwerpen

www. dekathedraal.be           info@dekathedraal.be