De Schatkamer

32e zondag door het jaar

7 november 2021



1 Koningen 17, 1-16

Psalm 146, 7, 8, 9ab, 9cd-10

Hebreeën 9, 24-28

Matteüs 5, 3

Marcus 12, 38-44





Met de eerste lezing van deze zondag duiken we midden in een verhaal waarin de grote profeet Elia de hoofdrol speelt. De Godsman heeft vastgesteld dat Achab, de koning van Israël, de banden heeft doorgeknipt met God. Meer dan al de koningen van Israël voor hem tergde Achab de Heer, de God van Israël, lezen we aan het eind van hoofdstuk 16 van het eerste boek Koningen. Dit ontlokt aan de profeet deze uitspraak: ‘Zowaar de Heer leeft, de God van Israël, in wiens dienst ik sta: er zal in de volgende jaren geen dauw of regen komen tenzij op mijn woord.’ Met andere woorden: de hongersnood die de achtergrond vormt van onze eerste lezing is het gevolg van Elia’s reactie op de ontrouw van Israëls koning. 

Elia moet echter zelf niet bang zijn van de droogte. Tot twee maal toe verzekert God hem aan het begin van het zeventiende hoofdstuk dat Hij voor zijn profeet zou zorgen. Eerst zijn het de raven die God naar Elia zendt om hem van voedsel te voorzien. Daarna zegt God: ‘Vertrek naar Sarefat, dat onder Sidon valt, en ga daar wonen; Ik heb daar een weduwe bevolen voor u te zorgen.’ Met andere woorden: de directheid waarmee Elia de weduwe aanspreekt, is het gevolg van zijn onwrikbare vertrouwen op God. 

Tegen deze achtergrond zoomen we deze zondag in op de weduwe. Zij heeft immers niet het rechtstreekse contact met God zoals de profeet dat wel heeft. Zij moet vertrouwen op het woord van een mens. Voor haar en haar zoon is dat een zaak van leven of dood. Hun laatste maaltijd geeft ze weg aan Elia. Zoveel vertrouwen heeft ze in zijn uitspraak: ‘Zo zegt de Heer, de God van Israël: De pot met meel raakt niet leeg en de kruik met olie niet uitgeput totdat de Heer het weer laat regenen.’ Zou zij psalm 146 gekend hebben? ‘De Heer doet altijd zijn woord gestand’ en ‘De Heer geeft brood aan wie honger heeft’, zingt het Godsvolk om God te loven. 

Precies dit indrukwekkende vertrouwen herkent Jezus in de weduwe die twee penningen in de offerkist werpt. Ze geeft het laatste wat ze bezit, alles waar ze van leven moet. Deze gevende houding plaatst Jezus in contrast met de grijpende levenswijze van de schriftgeleerden. De zaligspreking die als vers voor het evangelie klinkt, verwijst niet naar de financiële situatie van de weduwe maar naar haar vrijgevigheid. Ze plaatst haar eigen situatie op de achtergrond en geeft wat ze bezit aan God. De offerkist waarover sprake stond namelijk ten dienste van de tempelritus. In het Matteüsevangelie noemt Jezus deze levenshouding ‘arm van geest’. Het is de capaciteit om het menselijke leven helemaal af te stemmen op God. Aan hen behoort het Rijk der hemelen, horen we in het vers voor het evangelie. 

De tweede lezing maakt duidelijk dat de focus van deze woorddienst niet ligt op onze omgang met het materiële. De brief aan de Hebreeën herneemt het beeld van de tempel en het offer om te verkondigen wie Jezus is. Zoals de twee weduwes heeft Hij zijn leven totaal afgestemd op God en heeft Hij alles gegeven wat Hij te bieden had: zichzelf. Waar het bij de weduwes nog gaat over een symbolische handeling, is Christus voor eens en voor altijd binnengegaan in het waarachtige heiligdom, de hemel zelf. Ziehier het hoogtepunt van de geschiedenis, zegt de Hebreeënbrief. Dit is de volmaakte armoede van geest. Aan Christus behoort het Rijk der hemelen. Op deze wijze opent zich voor elke mens de weg naar het heil, het diepste geluk. Christus zetelt immers niet in de hemel voor zijn eigen welzijn, zegt de tweede lezing: ‘Hij is de hemel zelf binnengegaan om er nu voor onze zaak bij God present te zijn.’ 

Wij zijn allen onmachtige en wankelbare mensen. Aan de schepping hebben wij niet veel meer bij te dragen dan twee koperstukken of een handvol meel. Meer hoeven we echter niet te ambiëren. De vraag is waaraan wij ons schamel bezit spenderen. Durven wij ons in te schakelen in de gevende levenshouding van de weduwes? Hebben wij daarvoor voldoende vertrouwen? Horen wij bij de mensen die uitzien naar het heil dat Christus ons te bieden heeft?

kathedraal Antwerpen  -  Groenplaats 21  -  2000 Antwerpen

www. dekathedraal.be           info@dekathedraal.be