De Schatkamer

3e zondag in de veertigdagentijd

7 maart 2021


Exodus 20, 1-17

Psalm 19B, 8, 9, 10, 11

1 Korintiërs 1, 22-25

Johannes 3, 16

Johannes 2, 13-25



Het mysterie van Jezus’ dood en verrijzenis, dat is het centrale thema van de zondagen van de veertigdagentijd in het B-jaar. Dit thema toont zich het sterkst op de derde, vierde en vijfde zondag van die sterke tijd. In het A-jaar verdiepen we ons in de betekenis van de doop. In het C-jaar klinken teksten van vergeving en verzoening. Hoe Jezus de wereld redt door via zijn dood het eeuwig leven toegankelijk te maken, dat is het hart van de veertigdagentijd van het B-jaar waarin we ons momenteel bevinden. De evangelietekst uit Johannes is dus niet gekozen om de tempelreiniging op zich maar om de betekenis die Jezus zelf aan dat gebeuren geeft. ‘Breekt deze tempel af en in drie dagen zal Ik hem doen herrijzen’, zegt Hij en het vervolg maakt duidelijk dat Jezus ‘sprak over de tempel van zijn lichaam. Toen Hij dan ook verrezen was uit de doden, herinnerden zijn leerlingen zich dat Hij dit gezegd had.’ Dit wordt bevestigd en versterkt door het evangelievers: ‘Zozeer heeft God de wereld liefgehad dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat wie in Hem gelooft, eeuwig leven zal hebben.’ 

Tegelijk vervolgen we via de eerste lezing onze weg door de heilsgeschiedenis van Israël. We hebben Noach al ontmoet en Abraham. Vandaag is dat Mozes. Niet dat zijn naam genoemd wordt in de eerste lezing. Hij verdwijnt helemaal achter zijn belangrijkste bijdrage aan de geschiedenis van God en zijn volk: het verbond dat de basis vormt voor de relatie tussen Israël zijn zijn God. De lezing presenteert ons de zogenaamde Tien Geboden. Als je de tekst nauwkeurig leest, valt het op dat het niet zo eenvoudig is om er tien geboden uit te halen. Als je elke gebiedende wijs telt, heb je er veel meer. Daarom mag je ook de kortere versie kiezen. Daar zijn de tien netjes achter elkaar gezet. 

Dit contract tussen God en zijn volk stond centraal in de tempel van Jeruzalem. In het Heilige der Heilige stond de verbondsark met daarin de stenen tafelen waarin deze Godswoorden gebeiteld stonden. Het gaat dus om meer dan om concrete richtlijnen. Deze woorden zijn als een trouwring. Ze verbeelden een relatie die levensbepalend is. Hier vindt het nageslacht van Abraham zijn identiteit. Zoals Isaäk ‘van God’ was, zo is het hele volk ‘van God’. 

Het antwoord op dit Godsgeschenk is dan ook meer een liefdeslied dan een gehoorzame toezegging. Psalm 19 is een uitbarsting van vreugde bij het ontvangen van de wet. Denk aan het joodse feest Simchat Thora dat dit jaar eind september gevierd wordt. Het is een schitterend zicht om gelovige joden te zien dansen en zingen rond de schriftrol. Die vreugde willen ook wij uitzingen op de derde zondag van deze veertigdagentijd. ‘Heer, Gij hebt woorden van eeuwig leven.’ 

Wij, christenen, hebben het dan echter niet over de thora. Zelfs niet over de evangelies. De bron van onze vreugde is het Woord van God dat mens is geworden. Opnieuw leren we een belangrijk hoofdstuk uit het Oude Testament kennen als voorafbeelding van Christus. Jezus is de nieuwe Noach, de nieuwe Isaäk en de nieuwe Mozes. En zoals bij de andere figuren uit het oude verbond overstijgt Jezus zijn illustere voorganger. Jezus hoeft geen stenen tafelen in ontvangst te nemen en de berg af te dragen. Hij is zelf het Woord. Hij is de trouwring tussen God en ons, zijn volk. Tot Hem zingen wij vol vreugde: ‘Heer, Gij hebt woorden van eeuwig leven.’ 

Paulus vestigt onze aandacht op het feit dat dit voor velen onverstaanbaar is. Precies het centrale thema van deze veertigdagentijd, het mysterie van zijn dood, is voor gelovigen en ongelovigen een struikelblok. ‘Wij verkondigen een gekruisigde Christus’, zegt Paulus aan de christenen van Korinte, ‘voor joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid.’ En toch: Hem verkondigen wij als ‘Gods kracht’ en ‘Gods wijsheid’. Aan Hem schenken wij ons geloof. In ons leeft namelijk het vertrouwen dat Hij de weg is naar het leven zoals het eigenlijk bedoeld is, het leven dat de dood overwint. 

 

kathedraal Antwerpen  -  Groenplaats 21  -  2000 Antwerpen

www. dekathedraal.be           info@dekathedraal.be